Nguyên nhân, triệu chứng -trào ngược dạ dày, thực quản?

Nguyên nhân, triệu chứng -trào ngược dạ dày, thực quản?

BỆNH HỌC

Thực quản là một ống cơ kéo dài từ họng xuống dạ dày. Sau khi nuốt, thức ăn sẽ từ miệng qua thực quản vào dạ dày để nghiền nát và chuyển xuống ruột non. Trào ngược dạ dày – thực quản, còn được gọi là GERD hoặc viêm thực quản trào ngược, là tình trạng thức ăn cùng với các chất dịch tiêu hóa trong dạ dày như HCL, pepsin và đôi khi có dịch mật trào ngược từ dạ dày lên thực quản gây kích ứng và viêm,  lâu ngày có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được chữa trị.

Nguyên nhân nào gây trào ngược dạ dày thực quản?

Các nguyên nhân gây ra trào ngược dạ dày – thực quản là khá phức tạp. Có nhiều nguyên nhân khác nhau và được chia làm 2 nhóm chính:

Nguyên nhân tại thực quản:

Suy cơ thắt dưới thực quản:

Cơ thắt dưới thực quản là phần cơ thấp nhất của thực quản, nơi nó nối với dạ dày, được cấu tạo bởi một lớp cơ trơn ở bên trong và cơ vân ở bên ngoài. Lớp cơ này có nhiệm vụ như một cánh cửa giữa dạ dày và thực quản. Khi thức ăn hoặc nước bọt được nuốt phải, cơ thắt dưới thực quản sẽ giãn ra trong một vài giây cho phép chúng vào dạ dày rồi đóng lại một lần nữa. Mặt khác, tại đây các lớp niêm mạc dày lên làm cho vùng này có áp lực thường xuyên cao hơn áp lực trong dạ dày, ngăn cản các đợt trào ngược từ dạ dày lên thực quản. Khi cơ thắt dưới thực quản bị suy, chúng giãn ra trong thời gian dài làm cho thức ăn từ dạ dày có thể trào ngược lên thực quản.

Thoát vị hoành (Hiatal hernia):

Cơ hoành là một cơ dẹt hình vòm phân chia hai khoang ngực và bụng, nó có tác dụng phối hợp với các cơ liên sườn để hô hấp, tăng thể tích lồng ngực nhờ việc co, giãn. Bình thường, lỗ tâm hoành bao quanh 1/2 dưới của cơ thắt dưới thực quản. Khi cơ hoành co thì lỗ tâm hoành khép lại chặt hơn làm tăng cường sực mạnh cho cơ thắt dưới, ngăn cản tình trạng trào ngược khi áp lực trong ổ bụng tăng do các hoạt động gắng sức sinh lý (ho, hắt hơi). Thoát vị hoành là tình trạng cơ thắt dưới thực quản và một phần trên của dạ dày chui lên cơ hoành. Lúc này cơ thắt dưới thực quản không nằm cũng mức với lỗ tâm hoành, vì vậy dễ dàng xảy ra trào ngược hơn.

Nguyên nhân gây thoát vị hoành có thể là do ho lâu ngày, nôn mửa, stress… Trường hợp này thường gặp ở những người trên 50 tuổi. Thông thường, thoát vị hoành không cần điều trị, trừ khi khi thoát vị hoành xoắn hoặc làm trào ngược nặng hơn thì cần phải phẫu thuật.

Sự rối loạn cơ thắt thực quản:

Nuốt có vài trò quan trọng trong việc loại bỏ acid trong thực quản. Nuốt tạo ra những cơn co thắt thực quản từ thực quản trên, còn gọi là nhu động. Nó giúp đẩy thức ăn, nước bọt, và bất cứ thứ gì khác đang ở trong thực quản vào dạ dày. Khi sự co thắt thực quản bị rối loạn hoặc lượng nước bọt bị giảm đi làm rối loạn thanh thải acid ở thực quản gây kích ứng và viêm.

Nguyên nhân tại dạ dày:

Do sự chậm rỗng của dạ dày: Các chất trong dạ dày chậm lưu thông xuống ruột nên làm tăng áp lực trong dạ dày, khiến cho thức ăn cùng với dịch vị dễ trào lên thực quản.

Áp lực ổ bụng tăng đột ngột khi ho, hắt hơi hoặc gắng sức cũng có thể gây trào ngược dạ dày – thực quản.

Triệu chứng của trào ngược dạ dày – thực quản:

Đối với trào ngược dạ dày – thực quản không biến chứng, triệu chứng chủ yếu gồm có ợ chua, ợ nóng, đau, tức ngực, buồn nôn và nôn.

Ợ nóng, ợ chua: Khi các chất dịch từ dạ dày trào ngược vào thực quản, các sợi thần kich trong thực quả sẽ bị kích thích gây nên chứng ợ nóng. Đây là triệu chứng thường gặp sớm nhất đối trong bệnh trào ngược dạ dày. Ợ nóng được mô tả là cảm giác nóng rát từ thượng vị lên dọc sau xương ức, thậm chí lan đến vùng hạ họng hoặc lên tận măng tai. Triệu chứng này tăng lên sau ăn, uống nhiều nước hoặc khi nằm. Chính vì vậy người bị trào ngược dạ dày thường bị thức giấc bởi chứng ợ nóng. Để khắc phục bệnh nhân nên cao gối khi ngủ.

Ợ chua thường xảy ra vào buổi sáng khi bụng rỗng vì khi đó trương lực co bóp của dạ dày tăng lên cao nhất. Người bệnh thường nôn ra nước vàng gây cảm giác chua và đắng miệng (do dịch mật).

Đau, tức ngực:

Bệnh nhân thường có cảm giác đè ép, thắt ở ngực xuyên ra lưng, cánh tay. Hiện tượng này là do axit trào ngược lên thực quản kích thích vào đầu mút các sợi thần kinh trên bề mặt niêm mạc thực quản gây cảm giác đau.

 Buồn nôn và nôn:

Nôn và buồn nôn là biểu hiện của trào ngược dạ dày – thực quản. Tuy nhiên hiện thượng này không thường xuyên xảy ra.

Khi có xảy ra biến chứng, bệnh nhân còn gặp một số biểu hiện như:

Khàn giọng, đau họng, ho, hen suyễn:

Khàn giọng là kết quả của việc axit dạ dày tác động lên dây thanh quản gây viêm tấy. Ho khan (là do hít phải dịch dạ dày) và đau họng thường xảy ra kéo dài mà không đi kèm với các triệu chứng của bệnh cảm cúm thông thường như hắt hơi, xổ mũi. Nếu hít phải dịch dạ dày nhiều lần có thể dẫn đến xơ phổi hoặc hen.

Khó nuốt:

Niêm mạc thực quản tiếp xúc với axit nhiều lần có thể bị phù nề và gây ra hiện tượng khó nuốt. Khi phần niêm mạc bị viêm lành sẽ để lại sẹo gây biến chứng chít hẹp thực quản, lúc này cảm giác khó nuốt càng tăng lên.

Nguồn: http://www.medicinenet.com/gastroesophageal_reflux_disease_gerd/page2.htm

Bình luận (0)